Matt Mullenweg — twórca WordPress, CEO Automattic i jedna z najważniejszych postaci w historii open-source CMS — opublikował na swoim blogu obszerny wpis poświęcony EmDash CMS. Artykuł zatytułowany „EmDash Feedback” to rzadki przypadek, w którym twórca dominującego systemu CMS publicznie odnosi się do projektu, który otwarcie nazywa się jego „duchowym następcą”. Co napisał i co z tego wynika?
Zdjęcie: Matt Mullenweg, TechCrunch Disrupt 2024. Fot. TechCrunch / Flickr, licencja CC BY 2.0.
WordPress to misja, nie technologia
Mullenweg zaczyna od fundamentalnej kwestii — ducha WordPress. Podkreśla, że WordPress to nie PHP, nie MySQL i nie konkretny serwer. To demokratyzacja publikowania. Ten sam kod działa na Raspberry Pi, na tanim hostingu za kilka złotych miesięcznie i na enterprise’owej infrastrukturze. Według Mullenwega, EmDash — działając optymalnie na Cloudflare Workers — odchodzi od tej uniwersalności.
To ważny argument, ale nie do końca trafiony. EmDash rzeczywiście powstał w ekosystemie Cloudflare, ale nie jest zamknięty na jedną platformę. Istnieje adapter Node.js, który pozwala uruchomić EmDash na dowolnym serwerze — od VPS-a za kilka dolarów po własną infrastrukturę. To nie jest „tylko Cloudflare”, choć trzeba przyznać, że doświadczenie na Workers jest najbardziej dopracowane.
Krytyka, która zasługuje na uwagę
Mullenweg celnie punktuje kilka rzeczy:
- Portable Text zamiast Gutenberga — według niego to krok wstecz. Gutenberg daje wizualny edytor blokowy, Portable Text to strukturalny format danych. To jednak kwestia filozofii — EmDash stawia na czystą separację treści od prezentacji, co jest zaletą dla deweloperów, nawet jeśli oznacza inny model pracy dla redaktorów.
- „Dolina niesamowitości” UI — interfejs administracyjny EmDash wygląda znajomo dla użytkowników WordPress, ale jest na tyle inny, że wymaga nauki od nowa. Mullenweg sugeruje, że lepiej byłoby albo skopiować UX WordPress w pełni, albo zaproponować coś zupełnie nowego.
- Kopiowanie zamiast innowacji — zarzuca, że niektóre funkcje EmDash to realizacja planów, które WordPress ma na swojej mapie drogowej. To dyskusyjne — w open source inspiracja jest normą, a wykonanie liczy się bardziej niż pomysł.
Pochwały od twórcy WordPress
Co ciekawe, Mullenweg nie poprzestaje na krytyce. Otwarcie chwali kilka aspektów EmDash:
- Solidna inżynieria i wydajność — przyznaje, że EmDash jest szybki i dobrze zaprojektowany technicznie.
- Narzędzia migracji — ocenia je jako „doskonałe” (excellent), co jest sporym komplementem od człowieka, z którego platformy użytkownicy mieliby migrować.
- Integracja z Astro — docenia wybór Astro jako warstwy frontendowej.
- Architektura Skills — nazywa ją „innowacyjną” i godną uwagi, choć zaznacza, że WordPress planuje podobne rozwiązania.
To rzadkość, żeby twórca konkurencyjnego projektu tak otwarcie chwalił rywala. Świadczy to zarówno o klasie Mullenwega, jak i o tym, że EmDash robi coś dobrze.
Kwestia vendor lock-in — mit czy rzeczywistość?
Najsłabszym punktem argumentacji Mullenwega jest sugestia, że EmDash to narzędzie komercyjnych interesów Cloudflare, tworzące zależność od ich infrastruktury. Fakty wyglądają inaczej:
- EmDash jest na licencji MIT — jednej z najbardziej liberalnych licencji open source.
- Istnieje adapter Node.js — można hostować EmDash poza ekosystemem Cloudflare.
- Dane są w SQLite (D1) — formacie, który jest uniwersalny i przenośny.
Czy Cloudflare zyskuje na tym, że EmDash działa najlepiej na ich platformie? Oczywiście. Ale to samo można powiedzieć o Automattic i WordPress.com — z tą różnicą, że WordPress.com nakłada znacznie więcej ograniczeń niż self-hosted WordPress.
Co z tego wynika?
Wpis Mullenwega to najlepsza reklama, jaką EmDash mógł dostać. Gdy twórca WordPress poświęca czas na publiczną odpowiedź, to znaczy, że traktuje projekt poważnie. Krytyka jest konstruktywna i w wielu miejscach trafna — ale pochwały mówią same za siebie.
EmDash nie musi być „następcą WordPress” dla wszystkich. Może być lepszym wyborem dla deweloperów, którzy chcą nowoczesnego stacku, bezpieczeństwa wtyczek i serverless bez kompromisów. A fakt, że Matt Mullenweg to przyznaje — nawet między wierszami — jest tego najlepszym dowodem.
Pełny wpis Matta Mullenwega można przeczytać na ma.tt .
Brak komentarzy